PORADNIK BHP COMFORT | BEZPIECZEŃSTWO PRACY
Normy BHP – co oznaczają symbole EN i ISO na odzieży, obuwiu i rękawicach?
EN ISO 20345, EN 388, EN ISO 20471 czy EN 397 to oznaczenia, które spotykamy na wielu artykułach BHP. Wyjaśniamy, jak je rozumieć i dlaczego są ważne przy wyborze środków ochrony indywidualnej.
Podczas zakupu odzieży roboczej, obuwia bezpiecznego i rękawic ochronnych często zwracamy uwagę przede wszystkim na wygodę, wygląd i cenę. Jednak w przypadku środków ochrony indywidualnej równie ważne są ich właściwości ochronne oraz odpowiednie oznaczenia.
Normy EN i ISO pomagają określić, przed jakimi zagrożeniami dany produkt może chronić oraz jakie badania przeszedł. Ich znajomość ułatwia świadomy wybór wyposażenia dla pracowników budowlanych, magazynierów, spawaczy i wielu innych zawodów.
Warto wiedzieć: Normy techniczne EN i ISO nie są tym samym co przepisy BHP. Normy określają wymagania i metody badań produktów, natomiast obowiązki pracodawcy wynikają z odpowiednich przepisów prawa.
Czym są normy EN, ISO i PN-EN?
Normy techniczne to dokumenty określające wymagania, zasady i metody badań dotyczące produktów oraz ich właściwości. W branży BHP pomagają porównywać parametry ochronne wyposażenia.
- EN – norma europejska.
- ISO – norma międzynarodowa.
- EN ISO – norma międzynarodowa przyjęta jako europejska.
- PN-EN – norma europejska wprowadzona do zbioru Polskich Norm.
Środki ochrony indywidualnej wprowadzane do obrotu w Unii Europejskiej podlegają wymaganiom rozporządzenia (UE) 2016/425. Zastosowanie odpowiednich norm zharmonizowanych może pomagać producentowi w wykazaniu zgodności z wymaganiami tego rozporządzenia.
OBUWIE BEZPIECZNE
EN ISO 20345 – norma obuwia bezpiecznego
EN ISO 20345 to jedna z najważniejszych norm dotyczących obuwia bezpiecznego. Obuwie zgodne z tą normą jest wyposażone w podnosek chroniący przed uderzeniem o energii 200 J oraz ściskaniem z siłą 15 kN.
W zależności od klasy obuwie może posiadać dodatkowe właściwości, takie jak odporność na przebicie, ograniczone przenikanie wody czy określone właściwości antypoślizgowe.
Co oznaczają symbole SB, S1, S2 i S3?
| Klasa | Podstawowe właściwości |
|---|---|
| SB | Podstawowe wymagania obuwia bezpiecznego, w tym podnosek ochronny. |
| S1 | M.in. zabudowana pięta, właściwości antystatyczne i absorpcja energii w części piętowej. |
| S2 | Wymagania S1 oraz odporność cholewki na przenikanie i absorpcję wody. |
| S3 | Wymagania S2, ochrona przed przebiciem i urzeźbiona podeszwa. |
| S3L / S3S | Warianty z niemetalową ochroną przed przebiciem, badane z zastosowaniem różnych trzpieni. |
W aktualnej klasyfikacji EN ISO 20345:2022 występują również inne klasy, w tym S6 i S7. Przy porównywaniu obuwia warto sprawdzić wydanie normy wskazane przez producenta.
OCHRONA DŁONI
EN 388 – norma rękawic ochronnych
Norma EN 388 dotyczy rękawic chroniących przed zagrożeniami mechanicznymi. Jest szczególnie ważna podczas wyboru rękawic do prac budowlanych, magazynowych, montażowych i przemysłowych.
Oznaczenia EN 388 informują o wynikach badań odporności na ścieranie, przecięcie, rozdzieranie i przekłucie. W odpowiednich przypadkach mogą również obejmować ochronę przed uderzeniem.
Przykładowe oznaczenie: EN 388 – 4X43C
Poszczególne cyfry i litery określają wyniki konkretnych badań. Litera C oznacza poziom odporności na przecięcie według ISO 13997. Symbol X wskazuje, że dla danej pozycji nie podano wyniku badania.
Inne ważne normy rękawic
| Norma | Zakres ochrony lub wymagań |
|---|---|
| EN ISO 21420 | Ogólne wymagania dotyczące rękawic ochronnych. |
| EN 388 | Zagrożenia mechaniczne. |
| EN ISO 374 | Zagrożenia chemiczne i mikrobiologiczne. |
| EN 407 | Zagrożenia termiczne – gorąco i ogień. |
| EN 511 | Ochrona przed zimnem. |
| EN 12477 | Rękawice ochronne dla spawaczy. |
ODZIEŻ ROBOCZA I OCHRONNA
Normy odzieży ochronnej – EN ISO 20471, EN 343 i inne
Nie każda odzież robocza jest środkiem ochrony indywidualnej. Zwykłe ubrania przeznaczone do ochrony przed zabrudzeniem nie muszą posiadać certyfikowanych właściwości ochronnych.
W przypadku odzieży ochronnej ważne są normy dotyczące konkretnych zagrożeń.
| Norma | Zastosowanie |
|---|---|
| EN ISO 13688 | Ogólne wymagania dla odzieży ochronnej. |
| EN ISO 20471 | Odzież o intensywnej widzialności. |
| EN 343 | Ochrona przed deszczem. |
| EN 342 | Ochrona przed zimnem. |
| EN 14058 | Ochrona przed chłodem. |
| EN ISO 11612 | Ochrona przed gorącem i płomieniem. |
| EN ISO 11611 | Odzież ochronna do spawania. |
EN ISO 20471 – klasy odzieży ostrzegawczej
Norma EN ISO 20471 wyróżnia trzy klasy odzieży o intensywnej widzialności. Klasy zależą między innymi od powierzchni materiałów fluorescencyjnych i odblaskowych.
Klasa 3 oznacza najwyższy poziom widzialności w ramach tej klasyfikacji. Nie oznacza to jednak, że każdy pracownik musi nosić odzież klasy 3. Wymagany poziom należy ustalić na podstawie oceny ryzyka.
Normy ochrony głowy, oczu, słuchu i dróg oddechowych
Oprócz obuwia, rękawic i odzieży istotną rolę odgrywają pozostałe środki ochrony indywidualnej.
- EN 397 – przemysłowe hełmy ochronne.
- EN 812 – przemysłowe hełmy lekkie chroniące przed uderzeniem o nieruchome przedmioty.
- EN ISO 16321 – seria norm dotyczących ochrony oczu i twarzy podczas użytkowania zawodowego.
- EN 352 – seria norm dotyczących ochronników słuchu.
- EN 149 – półmaski filtrujące chroniące przed cząstkami.
Ważne jest nie tylko posiadanie produktu z odpowiednim oznaczeniem, ale także jego prawidłowe dopasowanie, użytkowanie i konserwacja.
Co oznacza znak CE na produktach BHP?
Oznakowanie CE oznacza, że producent deklaruje zgodność produktu z odpowiednimi wymaganiami prawa Unii Europejskiej. Nie jest ono znakiem najwyższej jakości ani gwarancją uniwersalnej ochrony.
Przy wyborze środków ochrony indywidualnej warto sprawdzić:
- Oznakowanie CE.
- Deklarację zgodności UE.
- Normy i poziomy ochrony.
- Instrukcję użytkowania w języku polskim.
- Przeznaczenie i ograniczenia stosowania.
Jak dobrać środki ochrony indywidualnej do stanowiska pracy?
Najważniejszym etapem jest prawidłowa ocena ryzyka zawodowego. Pracownik budowlany, magazynier, spawacz czy pracownik zakładu chemicznego mogą potrzebować zupełnie innych środków ochrony.
Budownictwo
Ochrona stóp, głowy i dłoni dopasowana do zagrożeń na placu budowy.
Magazyn i logistyka
Obuwie bezpieczne oraz rękawice o właściwej chwytności i ochronie.
Spawalnictwo
Specjalistyczna ochrona przed zagrożeniami termicznymi i optycznymi.
Praca przy ruchu pojazdów
Odpowiednio dobrana odzież o intensywnej widzialności.
Podsumowanie – dlaczego warto znać normy BHP?
Znajomość oznaczeń EN i ISO pozwala lepiej rozumieć właściwości produktów, porównywać wyposażenie oraz dobierać je do rzeczywistych zagrożeń.
Warto pamiętać, że najwyższa klasa ochrony nie zawsze oznacza najlepszy wybór. Najważniejsze jest odpowiednie dopasowanie produktu do charakteru pracy, warunków środowiskowych i wymagań bezpieczeństwa.
BHP COMFORT | BEZPIECZEŃSTWO PRACY
Szukasz odpowiedniego wyposażenia BHP?
W BHP Comfort znajdziesz odzież roboczą i ochronną, obuwie bezpieczne, rękawice oraz pozostałe artykuły BHP. Zapoznaj się z ofertą i wybierz produkty dopasowane do potrzeb Twojej firmy.
Sprawdź ofertę BHP Comfort
