PORADNIK BHP COMFORT | OBUWIE ROBOCZE
Jak wybrać odpowiednie buty robocze?
Dobrze dobrane obuwie robocze wpływa nie tylko na komfort wielogodzinnej pracy, ale przede wszystkim na bezpieczeństwo stóp. Wybór odpowiedniego modelu powinien uwzględniać warunki pracy i występujące zagrożenia.
W tym poradniku wyjaśniamy, czym różnią się klasy S1, S1P, S2 i S3, jakie znaczenie mają podnoski ochronne i na co zwrócić uwagę podczas zakupu.
Czego dowiesz się z artykułu?
- Obuwie robocze a obuwie bezpieczne
- Różnice między klasami S1, S1P, S2 i S3
- Nowe oznaczenia według EN ISO 20345:2022
- Podnoski stalowe i kompozytowe
- Jak dobrać buty do stanowiska pracy?
- Jak dopasować rozmiar obuwia?
PODSTAWY
Obuwie robocze a obuwie bezpieczne – jaka jest różnica?
Określenie „buty robocze” jest powszechnie używane w odniesieniu do obuwia noszonego podczas pracy. W praktyce warto jednak rozróżnić obuwie zawodowe i obuwie bezpieczne.
Obuwie bezpieczne, zgodne z normą EN ISO 20345, jest wyposażone w podnosek chroniący palce przed uderzeniem z energią do 200 J oraz ściskaniem o sile do 15 kN.
Obuwie zawodowe, zgodne z EN ISO 20347, nie wymaga podnoska ochronnego, ale może posiadać inne właściwości, takie jak odporność na poślizg czy określone cechy podeszwy.
Dlatego przy wyborze butów najważniejszy jest nie sam wygląd, lecz oznaczenia producenta i wymagania danego stanowiska pracy.
KLASY BEZPIECZEŃSTWA
S1, S1P, S2 i S3 – co oznaczają?
Klasy bezpieczeństwa informują o podstawowych właściwościach ochronnych obuwia. Poszczególne oznaczenia różnią się wymaganiami dotyczącymi konstrukcji, odporności na wodę i ochrony przed przebiciem podeszwy.
S1
Do suchych warunków
Obuwie z podnoskiem ochronnym, zamkniętym obszarem pięty, właściwościami antystatycznymi i absorpcją energii w pięcie. Często wybierane do pracy w suchych pomieszczeniach.
S1P
Dodatkowa ochrona podeszwy
Obejmuje wymagania S1 oraz ochronę przed przebiciem podeszwy. Przydatne w środowiskach, gdzie mogą występować ostre elementy na podłożu.
S2
Ochrona przed przenikaniem wody
Obejmuje wymagania S1 i dodatkowo odporność cholewki na przenikanie i absorpcję wody. Nie oznacza jednak, że cały but jest całkowicie wodoodporny.
S3
Rozbudowana ochrona
Łączy wymagania S2 z ochroną przed przebiciem podeszwy oraz odpowiednią konstrukcją i urzeźbieniem podeszwy. Często stosowane w budownictwie i przemyśle.
Porównanie klas obuwia bezpiecznego
| Właściwość | S1 | S1P | S2 | S3 |
|---|---|---|---|---|
| Podnosek 200 J | Tak | Tak | Tak | Tak |
| Zamknięta pięta | Tak | Tak | Tak | Tak |
| Właściwości antystatyczne | Tak | Tak | Tak | Tak |
| Absorpcja energii w pięcie | Tak | Tak | Tak | Tak |
| Ochrona przed przebiciem | Nie | Tak | Nie | Tak |
| Odporność cholewki na wodę (WPA) | Nie | Nie | Tak | Tak |
| Urzeźbiona podeszwa | Nie | Nie | Nie | Tak |
Tabela przedstawia podstawowe wymagania klas bezpieczeństwa. Dodatkowe właściwości zależą od konkretnego modelu i oznaczeń producenta. Oznaczenia P, PL i PS różnicują rodzaj i metodę badania odporności na przebicie.
WARTO WIEDZIEĆ
Nowe oznaczenia obuwia – S1PL, S1PS, S3L i S3S
W normie EN ISO 20345:2022 wprowadzono bardziej szczegółowy podział oznaczeń dotyczących odporności na przebicie.
- P – odporność na przebicie z użyciem metalowej wkładki, badana gwoździem o średnicy 4,5 mm.
- PL – odporność na przebicie z użyciem wkładki niemetalowej, badana gwoździem o średnicy 4,5 mm.
- PS – odporność na przebicie z użyciem wkładki niemetalowej, badana gwoździem o średnicy 3,0 mm.
Dlatego na rynku spotkasz oznaczenia takie jak S1P, S1PL, S1PS, S3, S3L i S3S. Przy porównywaniu modeli warto sprawdzać nie tylko klasę, ale również wydanie normy podane przez producenta.
KONSTRUKCJA OBUWIA
Podnosek stalowy czy kompozytowy?
Jednym z najważniejszych elementów obuwia bezpiecznego jest podnosek ochronny. Na rynku dostępne są modele z podnoskami wykonanymi między innymi ze stali i materiałów kompozytowych.
Podnosek stalowy
Sprawdzone rozwiązanie stosowane w wielu modelach obuwia ochronnego. Jest wytrzymały, ale może wpływać na masę buta i przewodzi ciepło.
Podnosek kompozytowy
Wykonany z materiałów niemetalowych. Może być lżejszy od stalowego i słabiej przewodzić temperaturę. Ostateczne właściwości zależą od konstrukcji buta.
Ważne: podnosek stalowy i kompozytowy w obuwiu zgodnym z EN ISO 20345 muszą spełniać odpowiednie wymagania ochronne. Sam materiał podnoska nie przesądza o poziomie bezpieczeństwa całego buta.
Jakie buty robocze wybrać do konkretnej pracy?
Magazyn i logistyka
W suchych pomieszczeniach często sprawdzają się lekkie półbuty klasy S1. Jeżeli istnieje ryzyko przebicia podeszwy, należy rozważyć obuwie z odpowiednią ochroną antyprzebiciową.
Budownictwo
Na placach budowy często wybierane jest obuwie S3 lub jego odpowiedniki z oznaczeniami S3L i S3S. Istotna jest odporność na przebicie, odpowiedni bieżnik i stabilność.
Produkcja i przemysł
Wybór zależy od rodzaju produkcji i zagrożeń. Należy zwrócić uwagę na odporność na poślizg, właściwości podeszwy oraz wymagania stanowiskowe.
Praca na zewnątrz i w wilgoci
Warto zwrócić uwagę na odporność cholewki na wodę oraz, jeśli jest to wymagane, wodoodporność całego obuwia oznaczoną WR. Sama klasa S3 nie gwarantuje pełnej wodoodporności buta.
Jak dobrać rozmiar butów roboczych?
Nawet najlepsze obuwie ochronne nie zapewni odpowiedniego komfortu, jeśli będzie źle dopasowane. Zbyt ciasne buty mogą powodować ucisk, a zbyt luźne utrudniać stabilne poruszanie się.
Przy wyborze rozmiaru warto zmierzyć długość obu stóp, uwzględnić rodzaj skarpet roboczych oraz porównać wynik z tabelą producenta.
Wskazówka: obuwie robocze powinno zapewniać wystarczającą przestrzeń na palce, a pięta nie powinna nadmiernie przesuwać się podczas chodzenia.
Najczęstsze błędy przy zakupie obuwia roboczego
- Wybór wyłącznie na podstawie wyglądu – bez sprawdzenia klasy bezpieczeństwa.
- Niedopasowanie obuwia do zagrożeń – np. stosowanie S1 tam, gdzie wymagana jest ochrona przed przebiciem.
- Mylenie wodoodporności cholewki z wodoodpornością całego buta.
- Zakup niewłaściwego rozmiaru – może powodować dyskomfort podczas wielogodzinnej pracy.
- Ignorowanie zużycia podeszwy – uszkodzone lub nadmiernie zużyte obuwie może nie zapewniać wymaganych właściwości.
PYTANIA I ODPOWIEDZI
Najczęściej zadawane pytania
Czy buty S3 są lepsze od S1?
S3 oferują dodatkowe właściwości ochronne, ale nie zawsze są konieczne. Najważniejsze, aby obuwie było dopasowane do zagrożeń na stanowisku.
Czy buty S3 są wodoodporne?
Nie w pełnym znaczeniu tego słowa. Klasa S3 obejmuje odporność cholewki na przenikanie i absorpcję wody. Wodoodporność całego obuwia oznaczana jest WR.
Czy podnosek kompozytowy jest bezpieczny?
Tak, jeżeli obuwie spełnia wymagania odpowiedniej normy. Podnoski kompozytowe stosowane w certyfikowanym obuwiu bezpiecznym muszą zapewniać wymagany poziom ochrony.
BHP COMFORT
Szukasz odpowiedniego obuwia roboczego?
W BHP Comfort znajdziesz szeroki wybór półbutów, trzewików, sandałów i innych modeli obuwia roboczego oraz ochronnego. Sprawdź dostępne produkty i dobierz obuwie do warunków swojej pracy.
Sprawdź ofertę BHP Comfort
